Barajlar İklim ve Bitki Örtüsü
İlimiz 14.346 km²’lik
yüzölçümü ile Türkiye'nin 11. büyük vilâyeti durumundadır. 37-38 kuzey
paralelleri ile 36-37 doğu meridyenleri arasında yer alır. Merkez ilçe
deniz seviyesinden 568 m. Yükseklikte olup, ilin kuzey kesimleri oldukça
dağlıktır. Yeryüzü şekilleri genellikle Güneydoğu Torosların uzantıları
olan dağlarla bunlar arasında kalan çöküntü alanlarından oluşmaktadır.
Arazi yüksekliği 350 metreden 3000 metreye kadar çıkan ilimizde geniş
ovalar vardır. Bunlar; Gâvur, Maraş, Göksun, Aşağı Göksun, Afşin,
Elbistan, Andırın, Mizmilli, Narlı ve İnekli Ovalarıdır.
İlimizin
belli başlı dağları ise; Nurhak, Binboğa, Engizek, Uludaz ve Ahırdağıdır.
Ceyhan nehri ile Aksu, Bertiz, Erkenez, Göksu, Göksun, Hurman, Körsulu,
Sarsap ve Söğütlü çayları ilimizin başlıca akarsularıdır.
Toprakların
%59,7’sini dağlar, %24'ünü platolar ve %16,3’ünü de ovalar teşkil
eder.
Dağlar
İl
kapsamı içinde belli başlı dağlık alanlar genellikle Güneydoğu Torosların
uzantılarıdır. Bunlar Engizek dağı, Ahırdağı, Amonos ( Nur) dağları,
Nurhak dağları, Kandil dağları, Sarımsak dağı, Düldül dağı ve Binboğa
dağlarıdır. İl kapsamındaki dağlar üçüncü zamanın Alp sistemi kıvrım
dağlarındandır.Bunlar çeşitli aşınmalarla düzleşmiş ve Neojen sonunda
yükselmiş kırıklı ve kıvrımlı dağ
sıralarıdır.
Hidrografya
Hidrografik açıdan en önemli akarsu Ceyhan nehridir. İlk kaynak
yerleri Elbistan ovasını çevreleyen dağlardır.Uzunluğu 509 km. dir. Orta Toroslarda Nurhak dağından Söğütlü deresi adı ile çıkar. Hurman ve Göksun
çaylarının birleşmesinden sonra Ceyhan adını alır. Engizek ve Ahır
dağlarındaki boğazlardan geçerek Çukurova’ya girer. Misis tepelerini çevirdikteen sonra İskenderun körfezine dökülür. Yol boyunca bir çok
dereleri toplar. Bunlardan Göksun çayı 115 km. lik uzantıya sahiptir. Binboğa dağlarından inen Kömürsuyu ile başlar. Ceyhan nehrinın bir diğer
kolu ise Aksu çayıdır (150 km). Bu çay havzanın güneyinde Engizek
dağlarında yer alan Kaya dibi mevkiinde , Küçükcerit köyünün doğusunda,
kuvvetli bir kaynaktan çıkar.Erince dağının güneybatisından bir yarma
boğaz vadi’den geçerek ve Sarayköyü yakınında Gölbaşı deprasyonuna açılır.
Gölbaşı deprasyonunun taban sularınını da alan Aksu çayı İnekli gölünden
itibaren güneybatıya yönelerek Pazarcıkta yer alan Kartalkaya Barajına
dökülür. Aksu çayı daha ileride yan derelerden gelen sularıda toplayarak
Kahramanmaraşın güneybatısında Sır Barajına dökülür. Kahramanmaraş ilinde
Ceyhan nehri ve Aksu çayı dışında kalan sular genellikle Ceyhanın kolları
olan küçük akarsulardır.İl’deki diğer akarsular arasında merkez ilçe’deki Deliçay, Erkenez çayı, Körsulu çayı, Peynir dere, Kerhan, Geben, Nurhak,
Söğütlü, Hurman, Üngüt, Mismilli, Göksu ve Türkoğlunda yer alan Gökpınar
gibi akarsular sayılabilir.
Göller
Kahramanmaraş ilinde doğal göl yoktur.
Havzanın bataklık durumunda olan Gavur Gölü ise D.S.İ. tarafından
kurutulmuştur . İl merkezinin kuzeyinde Ahır dağlarında ise mevsimlik
olarak tektono-karstik özellikte Karagöl ve Küçük Göl bulunur.Ayrıca
Kahramanmaraş ovasında Humaşır kaynağında küçük bir göl ve etrafında
sazlık–kamışlık yer alır.
Baraj
Gölleri
İl alanında Kartalkaya Barajı (Aksu çayı
üzerinde,sulama amaçlı ve taşkınların korunması amaçlı, bitmiş durumda),
Sır Barajı (Ceyhan nehri üzerinde, enerji üretim amaçlı,bitmiş durumda),
Ayvalı Barajı ( Erkenez çayı üzerinde, içme ve sulama amaçlı, yapımı devam
etmekte ve Kılavuzlu Barajı (Ceyhan nehri üzerinde,enerji üretimi
amaçlı,yapımı devam etmekte), Menzelet Barajı (Ceyhan Nehri üzerinde,
enerji üretim amaçlı) Berke Barajı (Ceyhan Nehri üzerinde, enerji üretim
amaçlı) yer alır
Ovalar
Ovalar il alanının % 16.3’lük bir
bölümünü kaplamaktadır.Ceyhan vadisi boyunca sıralanan bu ovaların
başlıcaları Elbistan ovası ,Göksun ovası ve Kahramanmaraş
ovalarıdır.
a)
Elbistan Ovası
Elbistan ovası
Kahramanmaraş İlinin kuzeyinde Binboğa,Nurhak ,Engizek ve Berit dağları
arasında yer alan bir çöküntü ovasıdır. Yükseltisi 1100m.-1150m. Dir.
Uzunluğu 50km. kuzey-güney doğrultusunda eni ise en çok 20 km. dir.Ova
karasal Kuaterner tortullar (alüvyonlar) ile kaplıdır. Çevresi türlü
yapıdaki Eosen fli����leri,Kretase tabakaları ve serpantin kütlelerinden
oluşan dağlarla, doğusu ve batısı Permo-Karbonifer katmanları, kristalin
kalkerleri ve mermerlerden oluşmuş dağlarla, güneyi ise serpantin
kütlelerinin geniş yer tutuğu yükseltiler ile çevrilidir. Ova kuzeyden
Hurman çayı ve Söğütlü çayları ile beslenmektedir. Ovaya güneyden ise bir
çok gür kaynaklar iner.
b) Kahramanmaraş
Ovası
Güneyde yer alan Kahramanmaraş ovası tektonik kökenli
alüvyal bir ovadır. Kahramanmaraş ovası, Afrika Göller bölgesindebn
başlıyarak Kızıl deniz Lut Gölü ve Amik ovası boyunca uzanan
ürdün Graben
sisteminin bir devamıdır. Ova çevresindeki tepeler ve dağlar 4. zamanda
oluşmuştur. Kahramanmaraş ovasında 4. zaman yaşlı alüvyonlar yanında 3.
zaman yaşlı alüvyonlarda vardır. Kahramanmaraş ovasının yükseltisi 450m.-
500m. dir.Ahır dağı ve Çimen dağı arasında yer alan Kahramanmaraş ovasının
uzunluğu 40km., kuzey-güney doğrultusundaki genişliği ise yaklaşık 20
km.dir.
c) Göksun
Ovası
İlin kuzey batısında yer alır. Ceyhan ırmağının kolları
ile ova sulanmaktadır. Kuzeydoğu-güneybatı doğrultusunda uzanım gösterir.
Yükseltisi 1000m.-1100m. dir. Ovanın uzunluğu 30km., kuzey-güney
doğrultusundaki genişliği ise 20km. dir.Ova Dibek, Binboğa, Delihöyük,
Berit, ve Armutyücesi dağları ile çevrilidir.
Barajlar İklim ve Bitki Örtüsü